Tijdens de recente jaarbijeenkomst van het Vakcentrum bij Innstyle stond één thema centraal: de kracht van de zelfstandig ondernemer. Hoewel de retailsector kampt met structurele uitdagingen zoals stijgende loonkosten en grensverkeer, blijkt lokaal onderscheidend vermogen nog altijd de belangrijkste troefkaart. "Systemen bouwen geen relaties, mensen wel."
© Dirk Mulder
Dirk Mulder, Sector Banker Trade & Retail bij ING, trok na de bijeenkomst een duidelijke conclusie: in een tijd waarin schaalvergroting en efficiëntie de markt lijken te domineren, is het juist de menselijke factor die het bestaansrecht van de fysieke winkel waarborgt. Volgens Mulder zit het onderscheidend vermogen niet in systemen of volume, maar in de 'ziel van het ondernemerschap': nabijheid, herkenbaarheid en authenticiteit.
Stapeling van uitdagingen
De sector verkeert echter in uitdagend vaarwater. Mulder wijst op de toenemende druk op de marges door de stijging van het minimumloon, wat de kostenbasis voor veel retailers aanzienlijk verhoogt. Voor met name grenswinkels is de situatie precair; nationale maatregelen zoals accijnsverhogingen op brandstof en alcohol zorgen ervoor dat consumenten sneller uitwijken naar buurlanden. Deze verschuiving van bestedingen is een structureel probleem dat volgens de bankier vraagt om politieke aandacht.
Wendbaarheid als concurrentievoordeel
Ondanks deze 'tegenwind' ziet Mulder een grote kans voor de zelfstandig retailer. Waar grote ketens vaak traag reageren, kan de lokale ondernemer razendsnel schakelen. "Lokale ondernemers kennen hun klanten en de buurt. Ze maken keuzes die niet alleen financieel, maar ook sociaal gedreven zijn", aldus Mulder. Dit vertaalt zich in assortimenten die exact inspelen op lokale voorkeuren en winkels die fungeren als sociale ontmoetingsplek.
"Betrokkenheid is het sterkste wapen"
Dit geluid vindt weerklank in de woonbranche. Bart Goossens, ondernemer en Creatief Directeur bij Goossens (Wonen & Slapen), onderstreept de visie van Mulder. Volgens Goossens is retail in de kern altijd mensenwerk gebleven, een aspect dat in de huidige focus op digitalisering soms wordt ondergesneeuwd.
"Systemen bouwen geen relaties, mensen wel," stelt Goossens. "De ondernemers die lokaal echt het verschil maken, zijn degenen die snappen dat oprechte betrokkenheid je sterkste wapen is tegen margedruk." Juist die betrokkenheid bij de klant zorgt voor een loyaliteit die niet met koude cijfers of grootschalige systemen te winnen is.
Toekomst van de sector
De gedeelde conclusie van de dag is helder: hoewel de economische realiteit hard is en marges onder druk blijven staan, is lokaal ondernemerschap veerkrachtiger dan vaak wordt gedacht. Retailers die relevant blijven in hun directe omgeving en zich onderscheiden op service en menselijk kapitaal, behouden hun bestaansrecht. Voor de zelfstandige retailer ligt de toekomst niet in de strijd om het grootste volume, maar in de strijd om de hoogste relevantie.
