De stijgende energie- en brandstofprijzen als gevolg van de Iranoorlog hebben een duidelijke impact op het bestedingsgedrag van Nederlandse huishoudens. Volgens de ING Vraag van Vandaag wil zes op de tien consumenten bezuinigen, vooral op horeca, vakanties en vrijetijdsbesteding. Daarmee komt ook de economische groei onder druk te staan.
© Maksim Marchanka | Dreamstime
ING Research verwacht dat de gevolgen langer aanhouden, met olieprijzen boven $80 per vat en gasprijzen boven €40 per MWh tot in 2027. Meer dan acht op de tien consumenten denkt dat de hoge brandstofprijzen minstens drie maanden of langer aanhouden. De mediane inflatieverwachting is gestegen van 2,5% in februari naar 3,7% in april.
Het overgrote deel van de huishoudens ervaart de hogere prijzen als een financiële belasting. Slechts 16% verwacht weinig effect, terwijl 84% aangeeft dat de situatie merkbaar doorwerkt in de eigen portemonnee. Ruim een derde voorziet directe bezuinigingen of financiële knelpunten.
Volgens het onderzoek zegt 59% van de consumenten daadwerkelijk te gaan bezuinigen. Daarbij richten huishoudens zich vooral op niet-essentiële uitgaven. Zes op de tien bezuinigen vooral op "luxere" categorieën zoals horeca, vakanties en recreatie, terwijl boodschappen minder snel worden aangepast.
Bezuinigen op energie en brandstof blijkt in de praktijk lastiger. Vier op de tien autobezitters geven aan minder te rijden of rustiger te rijden, terwijl een vergelijkbaar aandeel de thermostaat lager wil zetten. Energiebesparende investeringen worden minder vaak overwogen; slechts 30% is hiermee bezig of overweegt dit.
Hoewel huishoudens hun uitgaven aanpassen, kan dit volgens ING Research de economische groei afremmen. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen voor een bredere consumptiestop, maar het consumentenvertrouwen is gedaald en de groeiverwachting voor de Nederlandse economie is bijgesteld.
Het kabinet heeft inmiddels een steunpakket aangekondigd. Zeven op de tien consumenten staat positief tegenover overheidsingrijpen, met een voorkeur voor gerichte steun aan lagere inkomens. Volgens het onderzoek kan juist deze groep een relatief sterk effect hebben op de bestedingen en daarmee de economie ondersteunen.
Meer informatie:
ING
www.ing.nl
