In de Randstad groeit de bevolking sneller dan het aantal fysieke winkels. Tussen 2021 en 2025 daalde het aantal winkels met 8 procent, terwijl de bevolking met bijna 4 procent toenam. Onder invloed van online winkelen, veranderend consumentengedrag en de nasleep van de coronapandemie verschuift de functie van winkelgebieden steeds meer richting multifunctionele stedelijke centra. Dat blijkt uit het onderzoek Verblijven en besteden. Koopstromen detailhandel en horeca Randstad 2025, uitgevoerd door Ipsos I&O, Movares en Sweco in opdracht van provincies.
Binnen deze veranderende markt zijn duidelijke stijgers en dalers zichtbaar in marktaandeel.
© IKEA
Stijgers: van woonretail tot belevingscentra
IKEA Delft noteert met 19,3 procent het hoogste marktaandeel in de regio Delft en Westland en realiseerde de grootste groei (+2,5 procentpunt). De vestiging profiteert volgens eigen toelichting van een sterke lokale binding: "Ikea Delft profiteert naar eigen zeggen van een zeer sterke lokale binding: een aanzienlijk deel van de omzet komt van klanten die binnen een straal van 15 kilometer wonen". Sectorbankier Dirk Mulder van ING wijst daarnaast op de centrale ligging en regionale aantrekkingskracht richting onder meer Rotterdam.
Rotterdam Centrum versterkt zijn positie met een marktaandeel van 11,8 procent (+1,8 procentpunt) en voert de lijst aan in totale detailhandelsomzet. Volgens Mulder spelen investeringen in stedelijke vernieuwing en de aanwezigheid van grootschalige flagshipstores een rol, zoals grote Zara-, H&M- en Primark-locaties.
Westfield Mall of the Netherlands laat de sterkste relatieve omzetgroei zien (+64 procent). Het winkelcentrum combineert retail met horeca, entertainment en leisure. "Winkelen is meer een beleving geworden", verklaart Mulder, die wijst op de mix van functies en langere verblijfsduur.
© Menno Van Der Haven | Dreamstime
Dalers: druk op perifere retail
Grootschalige perifere retail staat onder druk. Woonboulevards, elektronica- en sportwinkels verliezen marktaandeel door online concurrentie en verzadiging van bepaalde sectoren.
Doemere daalt met 2,7 procentpunt. Het gebied wordt in analyses omschreven als verouderd en functioneel gedateerd, met renovatieplannen die inzetten op herontwikkeling richting wonen en gemengde functies.
Woonboulevard Zaandam en Haarlem Waarderpolder verliezen eveneens terrein. Mulder wijst op versnippering, verouderde infrastructuur en concurrentie met binnensteden.
Structurele verschuiving
Het onderzoek schetst een bredere trend: consumenten bewegen tussen efficiënt en recreatief winkelen, waarbij binnensteden en multifunctionele gebieden terrein winnen. Online groei versnelt deze transitie. Volgens het rapport blijven winkels bestaan "mits zij deel uitmaken van een aantrekkelijk en multifunctioneel centrumgebied", met een verschuiving naar horeca, cultuur, diensten en gemengde functies als toekomstbeeld voor de Randstad-retail.
Bron: Vastgoedmarkt
