Het faillissement van fonQ, een van de wegbereiders van de online interieurverkoop in de Benelux, houdt de gemoederen in de interieur- en retailsector flink bezig. Waar oud-CEO Itai Gross spreekt van een "mislukte vlucht vooruit", analyseren experts op sociale media en in landelijke media de structurele weeffouten in het businessmodel. Van "onvermijdelijk" tot "een kans voor D2C-merken": Wonen360 zet de meest opvallende reacties op een rij.
© fonQ
Het hoofdkantoor aan de Reactorweg in Utrecht, dat in 2019 nog met veel bombarie werd geopend als een 20.000 m² grote "banenmotor", is inmiddels het decor van een juridische afwikkeling. Terwijl curator Noor Zetteler de mogelijkheden voor een doorstart onderzoekt, stroomt LinkedIn vol met analyses van branchegenoten, juristen en gedupeerde leveranciers.
"Schaal zonder marge is groeien naar de afgrond"
De rode draad in veel reacties is het gebrek aan een houdbaar verdienmodel. Insolventiejurist Eric Pouw spreekt klare taal: "Laten we ophouden met het romantiseren van dit soort businessmodellen. Omzet is geen winst en groei is geen strategie. Schaal zonder marge is simpelweg groeien richting de afgrond."
Ook het NRC concludeert dat fonQ, ondanks een kwart eeuw aanpoot-werk, nooit "onmisbaar én rendabel" wist te worden. Zelfs de tijdelijke rugwind tijdens de coronapandemie, waarbij een bescheiden winst van negen ton werd geboekt op een omzet van 103 miljoen euro, bleek een incident in een verder verlieslatend decennium onder investeerder Ad Scheepbouwer.
Is 'Pure Online' in Home & Living onmogelijk?
Retailstrateeg Shiva Verstappen stelt de vraag of een puur online model in de woonbranche überhaupt nog levensvatbaar is. "Meubels en wonen zijn lastige categorieën. Klanten willen producten zien en voelen. Het ontbreken van fysieke touchpoints heeft fonQ kwetsbaar gemaakt," aldus Verstappen. Volgens haar vraagt online verkoop in deze sector om een "bijna perfecte executie" op logistiek en acquisitie, iets waar fonQ door de complexe integratie met Naduvi mogelijk de grip op verloor.
Kansen voor D2C-merken
Toch is er niet alleen maar pessimisme. Growth consultant Feliks S. ziet juist ruimte ontstaan voor Direct-to-Consumer (D2C) merken. "De advertentieveiling in Google en Meta heeft nu een grote speler minder. Dat betekent lagere acquisitiekosten voor kleinere niche-spelers." Bovendien zouden consumenten nu gedwongen worden om direct bij het merk te kopen, wat de leverancier 20% tot 30% aan platformfees bespaart. "De tijd dat een platform won op basis van het 'grootste assortiment' is voorbij. Consumenten zoeken merken met een ziel," stelt hij.
Menselijke maat en gedupeerde klanten
Naast de zakelijke analyses is er ook frustratie en weemoed. Wouter Dieters uit zijn ongenoegen over het gebrek aan communicatie richting klanten. Zijn vriendin spaarde lang voor een HKliving-tafel, betaalde via iDEAL, maar ziet nu waarschijnlijk zowel de tafel als haar geld nooit meer terug. "Het is storend dat er acties worden gedaan met leveranciers terwijl men weet dat men ze waarschijnlijk niet kan nakomen," sneert hij.
Aan de andere kant zijn er de emotionele afscheidswerken van jarenlange partners. Veronique Kessels (Brabantia) herinnert zich fonQ als de eerste Nederlandse webshop die het aandurfde om een intensief partnership aan te gaan. "De introductie van onze Bo Touch Bin in 2017 was een hoogtepunt. fonQ zal altijd een speciale plek houden."
Wat nu?
Terwijl de curator puzzelt op een doorstart, adviseert advocaat Wesley Terhaerdt leveranciers en verhuurders om direct hun schade te beperken door eigendomsvoorbehoud in te roepen of beslagmogelijkheden te onderzoeken.
De val van fonQ lijkt daarmee niet alleen het einde van een bedrijf, maar een harde les voor de gehele e-commerce sector: in een markt die afkoelt, is een 'strakke site' niet langer genoeg om de gaten in de begroting te dichten.
Reageren? [email protected]
Meer informatie:
fonQ
www.fonq.nl
Naduvi
www.naduvi.nl
