De beddenindustrie in Nederland produceert jaarlijks enorme hoeveelheden matrassen, waarvan een groot deel uit synthetische schuimlagen bestaat die nauwelijks recyclebaar zijn. Recente cijfers van Matras Recycling Nederland tonen dat in 2026 maar liefst 1,27 miljoen matrassen zijn ingezameld. Veel fabrikanten presenteren dit als een succes met '100 procent recyclebare' matrassen, maar in de praktijk gaat het vaak om downcycling: het versnipperen of omvormen van materiaal tot inferieure producten zoals judomatten of koeienmatrassen.
© Samwordley | Dreamstime
De kern van het probleem is structureel: chemische lijm gecombineerd met petrochemisch traagschuim maakt het onmogelijk de materialen op hoogwaardige wijze te scheiden. Energie-intensieve chemische processen, zoals bij de geplande polyester-recyclingfabriek van Reju op Chemelot, bieden slechts een beperkte oplossing en brengen lokale overlast en milieuzorgen met zich mee.
De industrie kiest bewust voor deze onherstelbare matrassen vanwege winstmaximalisatie: korte levensduur en onmogelijkheid tot reparatie verhogen de verkoop. Eeuwenlang waren matrassen opgebouwd uit natuurlijke, bio-based materialen zoals paardenhaar, wol en hennep. Ambachtelijke beddenmakers konden deze lijmvrije matrassen eenvoudig repareren, waardoor de levensduur decennialang verlengd werd en grondstoffen werden bespaard.
Voor een duurzamer alternatief pleit Marjolein Vaders voor het herintroduceren van herstelbare, natuurlijke matrassen in de markt. Consumenten kunnen hierbij een rol spelen door bewust te kiezen voor lijmvrije, reparabele bedden en zo de impact van giftig schuimrubber te beperken. Het ambacht van matrasreparatie biedt de sleutel naar echte circulariteit, in plaats van illusies van recycling.
Bron: Trouw
