Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt sinds 1901 gegevens bij over stakingen in Nederland. Door de jaren heen verschilt het karakter van werkonderbrekingen sterk, zegt onderzoeker Hans Langenberg.
Aanvankelijk concentreerden stakingen zich vooral rond spoorwegen en de industriële sector. Tijdens de oorlogsjaren en de naoorlogse periode namen sociale spanningen toe, wat leidde tot opvallende conflicten in diverse sectoren. In recentere decennia zijn het vooral onderwijs, zorg en publieke diensten die het toneel vormen voor collectieve acties.
Stakingen blijven ook in 2026 actueel. Zo legden rijksambtenaren op 3 maart hun werk neer nadat cao-onderhandelingen waren vastgelopen. Volgens het CBS laten de cijfers zien dat het fenomeen altijd een weerspiegeling is geweest van economische, sociale en politieke omstandigheden.
© CBS
"De aard van stakingen verandert mee met de samenleving", aldus Langenberg. "Waar het begin twintigste eeuw vooral ging om basisarbeidsvoorwaarden, draait het nu vaak om werkdruk, beloning en sectorale afspraken." De historische data van het CBS tonen niet alleen de frequentie van stakingen, maar geven ook inzicht in de ontwikkeling van arbeidsverhoudingen in Nederland over meer dan een eeuw.
Meer informatie:
CBS
www.cbs.nl
