Ruim een kwart van de 65-plussers heeft een verhuiswens, terwijl slechts 4% van deze groep in de afgelopen twee jaar is verhuisd. Om de seniorenwoningmarkt van het slot te krijgen, is het nodig dat meer 65-plussers hun verhuiswens omzetten in actie. Daarnaast is er ook méér aanbod nodig. Dit kip-eiprobleem kan alleen worden opgelost door vraag en aanbod tegelijk te stimuleren. Bijvoorbeeld door de voordelen van seniorenwoningen veel actiever te promoten en verhuisdrempels te verlagen.
© Funda.nl
Deze levensloopbestendigewoning gaat gebouwd worden in Nieuw-Vossemeer en is te koop voor €395.000 per woonruimte.
Ook financiële prikkels zijn nodig, zoals het geleidelijk verhogen van het eigenwoningforfait. Ouderen zullen hierdoor eerder bereid zijn te verhuizen naar een seniorenwoning die misschien kleiner is dan hun huidige woning, maar wel veiliger en comfortabeler is en vaak een aantrekkelijkere mix van zorg en welzijn biedt. Om het aanbod te vergroten, is het onder andere belangrijk om duidelijke nieuwbouwdoelen voor seniorenwoningen op te nemen in gemeentelijke woningbouwprogramma's, zo concludeert ING Research in een vandaag verschenen rapport.
Bouw seniorenwoningen blijft ver achter bij overheidsdoelstelling
De overheid heeft zich ten doel gesteld om tot 2030 290.000 seniorenwoningen te realiseren. Tot nu toe blijft de realisatie echter ver achter bij deze doelstelling. Zo laat een analyse van Cobouw zien dat in 2024 net iets minder dan 11% van de jaarlijkse ambitie van 36.250 seniorenwoningen is gebouwd.
Maatschappelijke voordelen onbenut
Doordat ouderen weinig doorstromen, blijven belangrijke maatschappelijke voordelen onbenut. De nieuwbouw richt zich nu vooral op jongere groepen, omdat die actiever zijn op de woningmarkt. Maatschappelijk zou het echter effectiever zijn om meer seniorenwoningen te bouwen: dat stimuleert de doorstroming en maakt zo meer bestaande gezins- en starterswoningen vrij.
Jan Willem Spijkman, Sector Banker Public Sector: "Het is begrijpelijk dat veel ouderen beslissingen over wonen en zorg uitstellen totdat het écht niet anders kan. Maar daarmee doen ze zichzelf tekort. Geclusterde woonvormen en nieuwe woonzorgconcepten laten zien dat zinvolle ontmoetingen, activiteiten en onderlinge verbondenheid niet alleen het wonen fijner maken, maar ook de kwaliteit van leven verbeteren. Belangrijk is vooral dat mensen erop kunnen vertrouwen dat hulp dichtbij is wanneer hun zorgbehoefte toeneemt."
© ING
Weinig ouderen zetten verhuiswens om in actie
Het aandeel 65-plussers met een verhuiswens (27%) is aanzienlijk groter dan de groep die daadwerkelijk verhuist (4% in twee jaar tijd). Slechts 5% van deze groep noemt een gebrekkig aanbod als belangrijkste reden om niet te verhuizen.
De belangrijkste redenen waarom ouderen hun verhuiswens in de praktijk niet uitvoeren, zijn:
- Verhuizen betekent regelmatig hogere woonlasten;
- Verhuizen is een uitdagend proces voor ouderen;
- Ouderen kennen de voordelen van seniorenwoningen onvoldoende.
Bovendien hebben ouderen doorgaans meer begeleiding en tijd nodig om verhuiskeuzes te maken, wat hen al met al een lastigere doelgroep maakt om te bedienen op de woningmarkt. Ontwikkelaars en beleggers zijn daarom eerder geneigd zich te richten op de bouw van reguliere woningen voor starters en jonge gezinnen.
Bouw van seniorenwoningen minder aantrekkelijk dan reguliere woningen
Naast de beperkte vraag van ouderen zijn er ook drie belangrijke drempels die de bouw van seniorenwoningen afremmen:
- De kosten voor de bouw van een seniorenwoning liggen relatief hoog;
- Kwantitatieve bouwdoelen voor seniorenwoningen ontbreken in gemeentelijke woningbouwprogramma's;
- Het realiseren van gewilde seniorenwoningen vraagt om meer samenwerking tussen ontwikkelaars, beleggers, corporaties en zorgaanbieders om een aantrekkelijke mix van wonen, zorg en activiteiten aan te bieden.
Mix van stimulering en sturing nodig om vraag en aanbod te verhogen
Het is geen of-of, maar en-en: zowel méér vraag als méér aanbod zijn nodig om de seniorenwoningmarkt in beweging te krijgen. Gelukkig zijn er verschillende maatregelen beschikbaar die de aantrekkelijkheid van seniorenwoningen voor zowel ouderen als aanbieders vergroten.
De vraag kan worden gestimuleerd door 65-plussers bij verhuizing naar een seniorenwoning hun huidige huur te laten behouden. Dit kan zelfs financieel voordelig uitpakken voor beleggers en corporaties wanneer de huursprong van de achtergelaten woning groter is dan de korting op de seniorenwoning. Het aanbod kan worden gestimuleerd door bestaande subsidieregelingen voor geclusterde woonvormen, die nu deels alleen openstaan voor corporaties en zorgaanbieders, ook toegankelijk te maken voor ontwikkelaars en beleggers.
Toch lijkt daarnaast een bepaalde vorm van druk nodig om vraag en aanbod verder te vergroten. Een geleidelijke verhoging van het eigenwoningforfait kan ouderen op lange termijn stimuleren minder te focussen op woonruimte en eigenwoningbezit en meer op andere aspecten van woonkwaliteit, zoals zinvolle ontmoetingen, nabijheid van zorg en veiligheid. Aan de aanbodkant helpt het als landelijke doelen voor het aantal seniorenwoningen zo snel mogelijk worden vertaald naar concrete eisen in gemeentelijke woningbouwprogramma's.
Meer informatie:
ING
www.ing.nl
