Onderzoek toont aan dat regionale verschillen in arbeidsproductiviteit in Nederland hardnekkig zijn en voor een belangrijk deel worden bepaald door de sectorale samenstelling. Regio's met een groot aandeel hoogproductieve sectoren, zoals Groot-Amsterdam, Zuidoost-Noord-Brabant en Delfzijl, behalen al jaren een aanzienlijk hogere productiviteit dan andere gebieden. In Groot-Amsterdam ligt de arbeidsproductiviteit in meerdere sectoren, waaronder financiële diensten en specialistisch zakelijke diensten, ver boven het landelijk gemiddelde.
© Pressmaster | Dreamstime
Agglomeratievoordelen spelen een belangrijke rol. Bedrijven profiteren van geconcentreerde arbeids- en afzetmarkten, kennisdiffusie en een grotere dichtheid aan ondernemingen. Dit effect is vooral zichtbaar bij consumentgerichte en kennisintensieve diensten, zoals handel, horeca en financiële dienstverlening. Ook regionale specialisatie kan productiviteit stimuleren, met name in handel, transport en financiële sectoren. Daarentegen lijkt variëteit, het hebben van banen in diverse sectoren, voornamelijk van invloed op de horeca.
Niet alle mechanismen werken positief. Hoge concurrentie binnen een regio kan de arbeidsproductiviteit juist verlagen, bijvoorbeeld in de bouw, horeca en dienstensectoren. Dit kan worden verklaard door krapte op de arbeidsmarkt, hogere lonen, ongevulde vacatures en prijsdruk.
© Rabobank
Sinds 1995 zijn de regionale verschillen nauwelijks kleiner geworden, ondanks technologische ontwikkelingen die kennisdiffusie en samenwerking vergemakkelijken. Terwijl sommige laagproductieve sectoren, zoals cultuur, sport en recreatie, weinig vooruitgang boeken, hebben industrie, IT, logistiek en landbouw aanzienlijke productiviteitsstijgingen laten zien.
Het onderzoek benadrukt dat regionale productiviteitsgroei afhankelijk is van meerdere factoren: sectorale samenstelling, agglomeratievoordelen, specialisatie, variëteit en concurrentie. Voor veel regio's betekent dit dat inzet op innovatie, kennisdeling en strategische clustering essentieel is om de achterstand in arbeidsproductiviteit te verkleinen.
Meer informatie:
Coöperatieve Rabobank U.A.
Croeselaan 18
3521 CB Utrecht
0900-0909
www.rabobank.nl
