Enkele keren per jaar loopt het verkeer op de A13 bij afrit 9 richting Delft volledig vast. Soms wordt de afrit zelfs afgesloten. De oorzaak is steevast dezelfde: een grote toestroom van bezoekers naar IKEA Delft. Waarom juist deze vestiging zo vaak tot verkeersproblemen leidt, heeft alles te maken met locatie, timing én consumentengedrag.
Volgens Rijkswaterstaat wordt een afrit afgesloten zodra files terugslag veroorzaken op de snelweg. In dat geval staat het verkeer niet alleen op de afrit, maar dreigt de file door te werken tot op de hoofdrijbaan, met verhoogd risico op kop-staartbotsingen. Om dat te voorkomen, wordt het verkeer gedwongen een andere afslag te nemen.
Hoewel IKEA vaak wordt genoemd als boosdoener, benadrukt Rijkswaterstaat dat niet met zekerheid kan worden vastgesteld of al het verkeer ook daadwerkelijk naar de woonwinkel gaat. Afrit 9 wordt immers ook gebruikt om Delft in te rijden. Toch is de samenloop met piekmomenten bij IKEA opvallend, zeker in perioden als tussen kerst en oud en nieuw en rond Pasen.
© Ifeelstock | Dreamstime.com | Dreamstime
Unieke ligging
Volgens de ANWB komt dit soort afsluitingen bij andere IKEA-vestigingen nauwelijks voor. Wel zijn er vergelijkbare situaties bij grote publiekstrekkers, zoals The Mall of the Netherlands in Leidschendam of outletcentra, met name in Roermond. Het verschil in Delft zit vooral in de ligging: de afrit ligt direct naast de winkel, waardoor er weinig ruimte is om verkeersdrukte op te vangen.
Ook IKEA zelf erkent de drukte. De winkelketen spreekt van gemengde gevoelens: voor klanten is de file vervelend, maar het grote aantal bezoekers laat tegelijk zien dat de formule nog altijd aanslaat bij een breed publiek.
IKEA als uitje
De aantrekkingskracht van IKEA gaat verder dan alleen meubels. Volgens cultuur- en consumentendeskundigen fungeert de winkel al jaren als laagdrempelig dagje uit, vooral op vrije dagen en in de winter. Het is warm, droog, betaalbaar en voorspelbaar. Voor veel gezinnen is het een bekende en makkelijke keuze.
Consumentenpsychologen wijzen daarnaast op kopieergedrag: als veel mensen iets doen, voelt die keuze automatisch gerechtvaardigd. Daarbij speelt ook gemak een rol. Alternatieven bedenken kost meer moeite dan meegaan in een bekend patroon: vrije dag, slecht weer, dus IKEA.
Dopamine en hotdogs
IKEA weet bovendien slim in te spelen op menselijk gedrag. Positieve momenten – een goede aankoop, een vondst die boven verwachting is – worden gevolgd door een vast ritueel bij de uitgang, zoals een hotdog of ijsje. Die combinatie zorgt voor een prettige herinnering, waardoor bezoekers ondanks eerdere files toch weer terugkomen.
Het resultaat is een bekend beeld op de A13: volle rijstroken, afgesloten afritten en waarschuwingsborden. Een terugkerend verkeersprobleem, gedreven door de blijvende aantrekkingskracht van een Zweedse woonformule die voor veel Nederlanders meer is dan alleen winkelen.
Bron: Omroep West
