Een brede coalitie van partijen uit de vastgoedketen waarschuwt voor de snelle groei van hypotheekfraude, die naar schatting al meer dan 8.000 woningen onttrekt aan de toch al krappe Nederlandse woningmarkt. Volgens de sector heeft dit ernstige maatschappelijke gevolgen voor zowel de leefbaarheid als de rechtsstaat.
© Alphaspirit | Dreamstime.com | Dreamstime
Criminelen weten met vervalste inkomensgegevens hypotheken te bemachtigen en gebruiken de woningen vervolgens voor witwassen, arbeidsuitbuiting, drugscriminaliteit en andere illegale activiteiten. Banken, makelaars en notarissen worden door steeds overtuigender vervalsingen misleid, met directe gevolgen voor de woonomgeving: starters verdwijnen uit de markt, buurten veranderen en financiële risico's nemen toe.
De fraude volgt een vaste route en door gebrekkige wetgeving en beperkte informatie-uitwisseling wordt ingrijpen vaak vertraagd. "Hypotheekfraude ondermijnt de woningmarkt en biedt criminelen allerlei voordelen om hun illegale vermogen wit te wassen," aldus de coalitie.
Brief aan formerende partijen
De Nationale Politie, Kamer van Koophandel, Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, Nederlandse Vereniging van Banken, NVM, NRVT, Vastgoed Nederland, Stichting Fraudebestrijding Hypotheken, NBA en de gemeente Zaandam hebben gezamenlijk een brief gestuurd aan de formerende partijen. Hierin schetsen zij de volledige 'criminal journey' van hypotheekfraude: van schijnondernemingen en misbruik van het Handelsregister, via vervalste inkomens- en vermogensgegevens bij hypotheekaanvragen, tot het behoud van vastgoed, zelfs na een strafrechtelijke veroordeling.
Aanbevelingen voor de politiek
De coalitie doet een oproep tot een samenhangend pakket aan maatregelen om de 'criminele snelweg' van hypotheekfraude te sluiten:
- Versterking van poortwachters: notarissen, makelaars, taxateurs en accountants moeten betere bescherming en wettelijke mogelijkheden krijgen voor onderlinge informatie-uitwisseling, inclusief het Centraal Aandeelhoudersregister (CAHR) en een hit/no-hit-systeem.
- Effectieve inkomens- en fraudecontroles: hypotheekverstrekkers moeten gecontroleerde toegang krijgen tot inkomensgegevens bij de Belastingdienst, met automatische signalen bij ongebruikelijke wijzigingen.
- Wettelijke kwaliteitsnormen en controlemechanismen: voor makelaars en herkenbaarheid van accountants (AA/RA).
- Verbeterde repressie en samenwerking: politie, Belastingdienst, gemeenten en financiële instellingen moeten informatie sneller kunnen uitwisselen en fraude effectiever opsporen.
- Urgentie voor woningmarkt en leefomgeving
De coalitie benadrukt dat snelle actie noodzakelijk is om starters en bewoners te beschermen tegen de ontwrichtende effecten van fraude. "De criminele snelweg moet nu definitief worden afgesloten," zegt de sector. Men staat klaar om samen met de wetgever de maatregelen verder uit te werken en te implementeren.
Meer informatie
NVM
www.nvm.nl
