De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 17 december 2025 advies uitgebracht over het voorstel om een nationale handling fee in te voeren voor e-commercezendingen van buiten de Europese Unie. Het advies, dat op 22 december is gepubliceerd, ziet op een wijziging van het Algemeen douanebesluit.
Het voorstel van de regering beoogt een handelingskostenvergoeding van € 2 per zogenoemde aangifteregel voor pakketjes met een waarde tot en met € 150. Een aangifteregel bestaat uit een afzonderlijke goederencode; één zending kan meerdere regels bevatten wanneer het pakket verschillende producten bevat.
© John6863373 | Dreamstime
Vooruitlopen op Europese maatregel
Met de nationale handling fee wil Nederland anticiperen op een mogelijke Europese regeling, die naar verwachting eind 2026 kan worden ingevoerd. De regering wil de maatregel alleen doorvoeren als ook Frankrijk en België een vergelijkbare fee invoeren. Deze landen verwerken eveneens grote volumes e-commercezendingen. Door gelijktijdig op te trekken wil Nederland voorkomen dat een verschuiving ontstaat van pakketstromen naar de Nederlandse Douane.
Druk op Douane neemt toe
De Raad van State erkent dat de verwerking van de sterk toegenomen stroom individuele e-commercezendingen een urgent probleem vormt voor de Douane. De Afdeling advisering begrijpt dat de regering daarom zoekt naar oplossingen buiten de bestaande kaders. Mocht invoering van nationale fees in andere lidstaten leiden tot een extra toestroom van zendingen naar Nederland, dan acht de Raad van State ingrijpen begrijpelijk.
Europese context weegt zwaar
Tegelijkertijd plaatst de Afdeling advisering kanttekeningen bij het los invoeren van een nationale maatregel. Daarbij wijst zij op ontwikkelingen binnen de Europese Unie, waaronder de recente afspraak om de vrijstelling van invoerrechten voor zendingen tot en met € 150 af te schaffen. Ook verwijst zij naar een brief van de Europese Commissie van 28 november 2025, waarin voorwaarden worden gesteld aan nationale handling fees.
Volgens de Raad van State kan het vervallen van de vrijstelling de aard en omvang van het probleem beïnvloeden. De huidige prikkel om goederen individueel te verzenden in plaats van in bulk hangt samen met die vrijstelling. Wanneer deze op korte termijn verdwijnt, verandert mogelijk ook de e-commercestroom.
Juridische risico's
De Afdeling advisering noemt de voorgestelde nationale handling fee juridisch kwetsbaar. Invoering kan botsen met Europese en nationale douanewetgeving en met internationale handelsverdragen. De Raad van State wijst erop dat juridische procedures waarschijnlijk zijn en dat die kunnen leiden tot terugbetaling van (een deel van) de geïnde vergoeding, met mogelijke budgettaire gevolgen.
Onduidelijkheid over kostenniveau
Om een handling fee als kostenvergoeding te rechtvaardigen, moet duidelijk zijn welke kosten worden doorberekend en hoe hoog die zijn. Volgens de Raad van State schiet de toelichting bij het ontwerpbesluit op dat punt tekort. Zo lijken de gevolgen van het afschaffen van de vrijstelling niet te zijn meegenomen en is er onvoldoende rekening gehouden met bestaande controles en de perceptiekosten die lidstaten mogen behouden. De berekening van de kosten wordt daardoor als onvoldoende inzichtelijk beoordeeld.
Krappe invoeringstermijn
Daarnaast wijst de Afdeling advisering op het zeer beperkte tijdpad richting invoering. Dat geldt zowel voor de juridische borging van de maatregel als voor de praktische uitvoerbaarheid door de Douane en de partijen die aangifte doen.
Advies
Hoewel de Raad van State begrip heeft voor de problematiek, adviseert zij de regering om terughoudend te zijn. Het treffen van voorbereidingen acht zij verdedigbaar, maar daadwerkelijke invoering vraagt volgens haar om nadere afweging. Het advies luidt om eerst de effecten van het afschaffen van de vrijstelling af te wachten en de nationale fee vervolgens opnieuw te toetsen aan Europese en nationale randvoorwaarden. Zonder aanpassing adviseert de Afdeling advisering het besluit niet te nemen.
Meer informatie:
Raad van State
Kneuterdijk 22
2514 EN Den Haag
070 - 426 44 26
[email protected]
www.raadvanstate.nl
