In 2022 daalde de koopkracht van de Nederlandse bevolking in doorsnee met 1,2 procent. Dit kwam vooral door de hoge inflatie in 2022. Huishoudens met weinig inkomen gingen er in koopkracht op vooruit. Zij ontvingen een energietoeslag om de sterk gestegen energierekening te kunnen betalen. Zonder de energietoeslag was het doorsnee koopkrachtverlies in de gehele bevolking groter geweest (2,9 procent). Dat blijkt uit nieuwe CBS-cijfers over de inkomens van de Nederlandse bevolking.
De doorsnee koopkrachtontwikkeling dook in het verleden alleen tijdens de zware recessie in de jaren ’80 en de economische crisis van 2009-2013 met meer dan een procent in de min. De koopkracht steeg structureel in recente jaren, ook tijdens de coronacrisis in 2020 en 2021.
© Theerapan Bhumirat | Dreamstime
Koopkrachtontwikkeling beïnvloed door hoge gemiddelde inflatie
De koopkrachtdaling is vooral veroorzaakt door de hoge inflatie in 2022, onder andere als gevolg van de sterk gestegen energieprijzen. De inkomens van de bevolking stegen in 2022 in doorsnee met 5,5 procent. Dat was echter minder dan de geschatte inflatie van 6,8 procent, de benadering die volgt uit de onderzoeksreeks van de nieuwe waarneming energieprijzen. Daardoor daalde de koopkracht. De inkomens stegen in 2022 meer dan in 2021 (in doorsnee 3,5 procent), maar in 2021 bedroeg de inflatie bij benadering 2,1 procent, ook berekend volgens de onderzoeksreeks nieuwe waarneming energieprijzen. Daarom steeg de koopkracht in 2021 met 1,4 procent.
Bekijk de vergrootte afbeelding door erop te klikken.
Bij de berekening van de koopkrachtontwikkeling rekent het CBS voor alle huishoudens en personen met dezelfde gemiddelde inflatie. In de praktijk verschilt de inflatie per huishouden vanwege verschillen in uitgavenpatronen. Zo geven huishoudens met lagere inkomens een groter deel van hun budget uit aan energie dan huishoudens met hogere inkomens.
