Ondernemersvertrouwen licht negatief in het vierde kwartaal

Het ondernemersvertrouwen was aan het begin van het vierde kwartaal 2022 voor het eerst sinds begin 2021 negatief. Vooral in de horeca en delfstoffenwinning sloeg het sentiment om. Binnen 6 van de 11 bedrijfstakken bleef het ondernemersvertrouwen ondanks een daling wel positief. In alle bedrijfstakken voorzien ondernemers een verslechtering van het economisch klimaat. Binnen alle bedrijfstakken was het aantal ondernemers dat de winstgevendheid zag afnemen in de meerderheid, uitgezonderd de bouwnijverheid. Dit melden het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland.
De gegevens voor dit onderzoek zijn begin oktober verzameld.

Foto ter illustratie. © Pop Nukoonrat | Dreamstime.com 

Aan het begin van het vierde kwartaal 2022 kwam de stemmingsindicator uit op -0,9; dit is 9 punten lager dan een kwartaal eerder. Ook toen nam het ondernemersvertrouwen af, maar bleef voor het zesde kwartaal op rij positief. In het tweede kwartaal van 2020 zorgde de coronacrisis voor een ongekende daling van het ondernemersvertrouwen. Vanaf het tweede kwartaal van 2021 was de indicator weer positief, maar bleef fluctueren. 

Het ondernemersvertrouwen nam in bijna alle bedrijfstakken af en was in vijf van de elf bedrijfstakken negatief. Een kwartaal eerder waren ondernemers in elke bedrijfstak nog positief gestemd. In de horeca was de daling van het ondernemersvertrouwen het grootst. Horecaondernemers oordeelden vooral negatief over het economisch klimaat van de afgelopen drie maanden. Ook in de delfstoffenwinning was de afname groot, daar was het ondernemersvertrouwen het negatiefst van alle bedrijfstakken. Ondernemers in de delfstoffenwinning waren met name pessimistisch over de verwachte productie. Alleen in de autohandel waren ondernemers positiever gestemd dan een kwartaal eerder.

Afnemende winstgevendheid
Aan het begin van het vierde kwartaal 2022 zag – gecorrigeerd voor seizoeneffecten – per saldo 13 procent van de ondernemers de winstgevendheid van de afgelopen drie maanden afnemen. Een kwartaal eerder was dit 4 procent. Uitgezonderd de bouwnijverheid, verslechterde in alle bedrijfstakken het saldo ten opzichte van het derde kwartaal van 2022. In de delfstoffenwinning en de informatie en communicatie zagen ondernemers ondanks de verslechtering de winstgevendheid per saldo toenemen. Detailhandelaren en ondernemers in de landbouwsector oordeelden het meest negatief over de winstgevendheid. Ook in de horeca oordeelden ondernemers overwegend negatief, een kwartaal eerder waren ondernemers hier nog het positiefst van alle bedrijfstakken.

Aan het begin van het vierde kwartaal van 2022 voorzag per saldo 24 procent van de ondernemers een verslechtering van het economische klimaat voor de komende drie maanden. Binnen alle bedrijfstakken overheerste het pessimisme over het verwachte economische klimaat en dit pessimisme was, uitgezonderd in de informatie en communicatiesector, groter dan een kwartaal eerder. In de horeca voorzag per saldo 38 procent van de ondernemers een verslechtering, een kwartaal eerder was dit 4 procent. Ook in de cultuursector was sprake van een verslechtering, daar waren ondernemers een kwartaal eerder nog overwegend optimistisch. Ondernemers binnen de landbouw, bosbouw en visserij waren het negatiefst; 3 procent van de ondernemers verwachtte een verbetering en 45 procent een verslechtering. 

Meer omzet, personeel en investeringen in 2023
Per saldo 14 procent van de ondernemers verwacht in 2023 meer om te zetten dan in 2022. Dit optimisme voor het komende jaar is lager dan in de voorgaande acht jaar. Ook over de buitenlandse omzet zijn de verwachtingen minder optimistisch dan in eerdere jaren. Per saldo verwacht 10 procent een verbetering. Er worden geen verwachtingen voor het volume van de verkopen (de omzet gecorrigeerd voor prijsveranderingen) uitgevraagd in de Conjunctuurenquête. Door de prijsstijgingen van afgelopen maanden zullen de per saldo positieve omzetverwachtingen zich waarschijnlijk niet één-op-één vertalen naar positievere verwachtingen over het volume.


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven